Ацэнка вынікаў вучэбнай дзейнасці
па вучэбным прадмеце“Беларуская мова”
на I ступені агульнай сярэдняй адукацыі
Кантрольны дыктант – спосаб праверкі арфаграфічных і пунктуацыйных уменняў і навыкаў.
Ацэнка пісьмовых работ
У пісьмовых работах вучнямі могуць быць дапушчаны грубыя, нягрубыя, памылкі, якія паўтараюцца, аднатыпныя арфаграфічныя памылкі.
Грубымі лічацца арфаграфічныя памылкі:
- на вывучаныя правілы: атрэзаў (замест адрэзаў), траука (замест траўка), збожа (замест збожжа), сямя (замест сям’я), пашталён (замест паштальён);
- у напісанні вывучаных слоўнікавых слоў: бібліатэка (замест бібліятэка), гірой (замест герой).
Некалькі памылак у адным слоўнікавым слове лічацца за адну памылку (копілюш замест капялюш).
Два выпраўленні на месцы вывучаных арфаграм лічацца за 1 нягрубую памылку.
Нягрубымі лічацца арфагрвфічныя памылкі:
- пры пераносе слоў ( пра-ўда, надвор’-е);
- графічныя памылкі і апіскі (замена адной літары іншай – спуп замест слуп, перастаноўка літар – шсытак замест сшытак, паўтор адной і той жа літары ў слове – маалы замест малы, паўтор аднаго і таго ж склада ў слове – прыгогожы замест прыгожы, пропуск літары ў слове – рабта замест работа);
- адлюстраванне на пісьме літар е, ё, ю, я іх гукавога значэння (йаблык замест яблык);
- у напісанні ненаціскных склонавых канчаткаў назоўнікаў, прыметнікаў, асабовых канчаткаў дзеясловаў (датычыцца толькі IV класа). У II-IIIкласах памылкі на пералічаныя правілы выпраўляюцца, але не ўлічваюцца. Кожная нягрубая памылка лічыцца за паўпамылкі. Пры вывядзенні бала няцотная колькасць нягрубых памылак акругляецца на карысць вучня.
Памылкі, якія паўтараюцца, лічацца памылкіў адным і тым жа слове ці формах аднаго і таго ж слова (бероза, берозы, берозай замест бяроза, бярозы, бярозай). Паўторныя памылкі, незалежна ад іх колькасці, лічацца за 1 памылку. Паўторныя (грубыя і нягрубыя) памылкі выпраўляюцца ў кожным слове з дапушчанай памылкай, але на палі выносяцца толькі адзін раз – у першым слове з памылкай.
Аднатыпнымі лічацца памылкі на адно і тое ж правіла ў розных словах (лышка замест лыжка, лотка замест лодка – на правапіс парных звонкіх і глухіх зычных; мілён замест мільён, пашталён замест паштальён – на правапіс раздзяляльнага мяккага знака). Аднатыповыя памылкі на вывучаныя правілы, дапушчаныя ў розных словах, лічацца ў кожным слове асобнай памылкай.
Аднатыпныя пвмылкі на вывучаныя правілы, дапушчаныя ў розных словах, лічацца ў кожным слове асобнай памылкай
Напісанне рускай літары и замест беларускай і (і наадварот) выпраўляецца, але за памылку не лічыцца.
У пісьмовых работах вучнямі могуць быць дапушчаны грубыя, нягрубыя пунктуацыйныя памылкі.
Грубыя пунктуацыйныя памылкі:
- пропуск знака прыпынку ў канцы сказа;
- пропуск коскі паміж аднароднымі членамі сказа.
Нягрубыя пунктуацыйныя памылкі:
- пастаноўка аднаго знаку прыпынку замест іншага ў канцы сказаў, пасля зваротка;
- пропуск аднаго знака прыпынку пры выдзяленні зваротка ў сярэдзіне сказа;
- пастаноўка кропкі ў загалоўку тэкста.
Нягрубая памылка адзначаецца на палях наступным умоўным знакам: арфаграфічныя – I (н), пунктуацыйныя – V (н).
Пры наяўнасці ў рабоце 1-2 выпраўленняў на месцы нягрубых арфаграфічных і пунктуацыйных памылак адзнака не зніжаецца; 3-7 выпраўленняў – адзнака зніжаецца на 1 бал; больш за 7 выпраўленняў – на 2 балы.
Ацэнка кантрольнага дыктанта
Балы
Колькасць памылак
1
Больш, чым на 2 бала
2
0/9, 1/8, 1/9, 2/7, 2/8, 3/6, 3/7, 4/4, 4/5, 4/6, 5/4, 5/5, 6/3, 6/4, 7/2, 8/1, 8/2, 9/0, 9/1, 10/0
3
0/7, 0/8, 1/6, 1/7, 2/5, 2/6, 3/4, 3/5, 4/3, 4/4, 5/1, 5/2, 5/3, 6/0, 6/1, 6/2, 7/0, 7/1, 8/0
4
0/6, 1/5, 2/4, 3/3, 4/2, 5/0, 5/1
5
0/5, 1/4, 2/3, 3/2, 4/0, 4/1
6
0/4, 1/3, 2/2, 3/0, 3/1
7
0/3, 1/2, 2/0, 2/1
8
2 нягрубыя, 0/2, 1/0, 1/1
9
0/1 ці 1 нягрубая арфаграфічная памылка
10
0/0 памылак, дапускаецца 1-2 выпраўленні на месцы нягрубых памылак
))) Вернее, теоретически может, конечно... 
