Пра ўсё па-беларуску.

[katia-ka]

Цікавы артыкул)
Артур Вакараў: “Беларусы прывыклі прымаць папсу за культуру”

Дзяўчаты, у мяне ёсьць маленькая просьба, калі вам не складана. Мне тэба некалькі трапных выразаў зь вершаў беларускіх паэтаў з 3-4 слоў. Ну прыкладна як у Купалы "Мы жыцьця гаспадары". Можа каму прыйдзе што на памяць, напішыце мне сюды, калі ласка.
Дзякую.

 

[Atex]

katia-ka, выдатны артыкул.

 

[Женщина дождя]

katia-ka, Вельмі цікава - дзякуй...

 

[k_ja_ra]

ЛьОлька, не ведаю, дзе правіла знайсці, але я гэтым пытаннем ужо азадачвалася.)
Правільна - адміністраЦыйнае. І правапарушэнне, і затрыманне, і што заўгодна яшчэ.
Праз "т" - памылка.
Інфармацыя ад мовазнаўцаў у мяне. Праз першыя рукі, што называецца.)

Што да правіла, то тут проста правіла словаўтварэння, відаць. КанстытуЦыя - канстытуЦыйны, кваліфікаЦыя - кваліфікаЦыйны, адпаведна адміністраЦыя - адміністраЦыйны.
Усё лагічна, у прынцыпе.)

 

[Zoryana]

дапамажыце, калі ласка, разабрацца. Ехала ў трамваі, пачула, што праезд без квітка - гэта адміністрацыйнае правапарушэнне. Чаму праз "ц", а не праз "т"? Прагугліла. Ёсць і такі варыянт, і такі. "Адміністратыўнае затрыманне" але "адміністрацыйне парушэнне". У чым розніца ў гэтых фармулёўках, дзе можна глянуць правіла?

ЛьОлька, Вось такі адказ Вікіпедыя дае:

- Як правільна - "адміністратыўны" ці "адміністрацыйны"?
- Моўны нарматыў —"адміністратыўны" (варварызм), моўна правільна (пд. напр. праф. Сцяцка) "адміністрацыйны"

http://be.wikipedia.org/wiki/Размовы_з_удзельнікам:Yury_Tarasievich/Архіў/2007-12

 

[k_ja_ra]

"слыхом не слыхивала"

Слухом не слыхал — Чуць не чуў = Чуць не чуў і бачыць не бачыў

http://slounik.org/sanko/l18/4

 

[k_ja_ra]

http://nn.by/?c=ar&i=116993
Хаця артыкул куды болей у тэму недарэчнасцяў пасуе.
Я толькі не вельмі ўцяміла, яны абмяркоўваюць сам факт таго, ці даваць вуліцы назву ў гонар мытні, ці абмяркоўваюць як жа будзе Таможенная па-беларуску?

Звар'яцець можна...беларусы, блін...

===

Дарэчы, выправілі. http://rtbd.by/repertuar/stoieki-alavyani-saldacik.html

 

[k_ja_ra]

Моўная сітуацыя вачыма расіяніна
Трапна чалавек розніцу паміж мовай-сувенірам і мовай- сродкам зносінаў падмеціў.
Плюсуюся.

Ну і рэспект такім расіянам у адрозненне ад тожебеларусаў, для якіх мова, сістэмастваральная аснова нацыі, ёсць атавізмам і перашкодай для інтэграцыі.

 

[Igra]

Я прынцыпова не магу пагадзіцца з тымі, хто ў сваім няўменні гаварыць па-беларуску вінаваціць Расію. Так, была імперская эпоха з сваёй ідэалогіяй. Але колькі часу ўжо мінула? Я ніводнага дня не вучыў вашу мову ў школе, але мне хапіла паўгода, каб на пустым месцы навучыцца свабодна размаўляць і пісаць на чужой для мяне мове. У іх пасля 11-ці школьных гадоў яшчэ знаходзяцца нейкія апраўданні! Можа, не трэба падманваць сябе? Уся справа ў жаданні!

Паспрабуйце зірнуць на моўную сітуацыю ў сваёй краіне вачыма расіяніна. Знешняе меркаванне часта бывае тым "халодным душам", якім не могуць стаць унутраныя погляды.

Расіянам многае падабаецца ў Беларусі: чысціня на вуліцах, дарогі, аграгарадкі, спартыўная база для аматараў...

Ну, прыехаўшы, пазахапляліся мае землякі беларускай рэчаіснасцю, а праз некалькі дзён пытанні ўсё ж узнікаюць:

- А ў іх свая мова ёсць?

- Быццам бы ёсць.

- А чаму яе незаўважна?

- Большасць на ёй гаварыць не ўмее, а пісаць і не думае.

- А яны яе хоць у школе вучаць?

- Вучаць.

- А колькі гадоў?

- Ну, колькі вучацца, столькі і вывучаюць.

І тут узнікае нямая сцэна, ну проста як напрыканцы камедыі Гогаля "Рэвізор". Захапленне чысцінёй, канешне, застаецца. Але на фоне непаразумення, здзіўлення і - абурэння.

Я не спрабую вырашыць тыя праблемы, якія нікому, акрамя саміх беларусаў, вырашыць не ўдасца. Але на вобраз Беларусі ў Расіі моўны фактар уплывае. Расія на вышэйшым узроўні падтрымлівае ва ўсім свеце цікаваць да сваёй мовы і культуры - Беларусь нават ва ўласных межах не дае сваёй тытульнай мове хады далей за неабавязковую сувенірную ролю. Для нас, рускіх, патрыятызм і родная мова як сродак зносін нераз-дзельныя - у вас аказваецца магчымым іх раздзяліць.

Для Расіі важна, як у ХХІ стагоддзі ўспрымаць сваіх суседзяў па СНД: як былыя калоніі або партнёраў. Мы самааддана шануем сваю мову, і нам лягчэй зразумець тых, хто шануе сваю. Заўважце: Украіне ніхто з сур'ёзных палітыкаў не прапаноўваў згубіць суверэнітэт "абласцямі", хаця там ёсць цэлыя вобласці, дзе гістарычна пануе руская мова, але і ўкраінскую не забываюць. Вы самі зрабілі непазбежнымі такія прапановы, а потым за іх крыўдзіліся. Ідэолагам варта было б над гэтым задумацца.

:clapping:

 

[Zoryana]

Я прынцыпова не магу пагадзіцца з тымі, хто ў сваім няўменні гаварыць па-беларуску вінаваціць Расію. Так, была імперская эпоха з сваёй ідэалогіяй. Але колькі часу ўжо мінула? Я ніводнага дня не вучыў вашу мову ў школе, але мне хапіла паўгода, каб на пустым месцы навучыцца свабодна размаўляць і пісаць на чужой для мяне мове. У іх пасля 11-ці школьных гадоў яшчэ знаходзяцца нейкія апраўданні! Можа, не трэба падманваць сябе? Уся справа ў жаданні!

+ 100


Вось вельмі цікавая навуковая праца пра лёс беларускай мовы. Мне яна бачыцца вельмі цікавай і аб'ектыўнай. Гэтая кандыдацкая дысертацыя напісана ў Расіі, і абарона яе праходзіла ў Москоском дзяржаўным універсітэце, дарэчы.

КОРЯКОВ Юрий Борисович
Языковая ситуация в Белоруссии
и типология языковых ситуаций
Специальность 10.02.19 – Общее языкознание,
социолингвистика, психолингвистика
Диссертация на соискание ученой степени
кандидата филологических наук
Научный руководитель –
доктор филологических наук,
профессор В. М. Алпатов
Москва 2002

Вось адтуль некаторыя цікавыя факты:

В статье 22 Конституции БССР 1927 года белорусский язык был объявлен
основным для государственных, профессиональных и общественных заведений и
организаций. Начинается активная белорусизация всех сфер жизни: развитие печати
на белорусском языке, открытие школ, специальных и высших учебных заведений,
перевод на белорусский язык государственных, партийных, профсоюзных и прочих
общественных организаций. При этом, например, процентное соотношение основных
языков в школах сильно отличалось от результатов переписи. Так, школы с основным
русским языком в 1926/27 учебном году составляли менее 1 %, при том, что
белорусских было 92 %, а польских и еврейских соответственно 2,6 % и 4 % [Цiтоў
1989: 21.04].

Пачытайце, сапраўды цікава. Ну, мне асабіста праца спадабалася http://www.lingvarium.org/ling_geo/belarus/belorus.pdf

 

[Igra]

Дарэчы,чаму у артыкуле напісана Расія,а Кьяра піша Расея?И гугл-перакладчык кажа Расія.Гэта асабістае ноу-хау ці ёсць нейкае уцямнае тлумачэнне.

 

[Zoryana]

Дарэчы,чаму у артыкуле напісана Расія,а Кьяра піша Расея?И гугл-перакладчык кажа Расія.Гэта асабістае ноу-хау ці ёсць нейкае уцямнае тлумачэнне.

Igra,это тарашкевица

Сохранены устаревшие варианты географических названий:
Примеры: Менск, Берасьце, Расея, Летува, Нямеччына, Ангельшчына

http://freeserbs.org/ga77klaigio/Тарашкевица

 

[k_ja_ra]

http://www.youtube.com/watch?v=hV2vmvq-O0s

 

[Igra]

Цікава тады,чаму толькі Расія тарашкевіцай,а астатнія словы наркомаўкай,ці як гэта правільна завецца.

 

[k_ja_ra]

Igra, а можна даведацца, чаму гэтае пытанне толькі цяпер узнікла?
Асабліва калі ўлічыць, што я ўжо даўно...ну ладна, не даўно, але як мінімум пэўны час, з прычынаў паліткарэктнасці ўжываю Расію і рускі?

Але што да пытання непасрэдна.
У сэнсе правапісу я карыстаюся наркамаўкай, з шэрагу прычынаў. Але лексіку і сінтаксіс па мажлівасці ўжываю класічныя. Імкнуся прынамсі.
І дарэчы я пра гэта пісала і гаварыла раней. Так што...злёгку здзіўляюся з пытання.

 

[Zoryana]

я ўжо даўно...ну ладна, не даўно, але як мінімум пэўны час, з прычынаў паліткарэктнасці ўжываю Расію і рускі?

Не так, каб даўно, вядома. Але ўсё роўна - "рускі" сапраўды гучыць лепш, чым "расеец", і сапраўды больш карэктна. Дзякуй.

 

[Igra]

класічныя

клясычныя)))

чаму гэтае пытанне толькі цяпер узнікла?

Проста звярнула ўвагу і ўсё.Я,прабач,не сачу настолькі пільна за ўсім,што ты пішаш.І не ведала,што ты стала пісаць Расія,не бачыла дакладней.Цяпер буду ведаць,калі так.За паліткарэктнасць дзякуй.

 

[имя-как-имя]

клясычныя)))

Не:

У сэнсе правапісу я карыстаюся наркамаўкай.

 

[k_ja_ra]

Я,прабач,не сачу настолькі пільна за ўсім,што ты пішаш.

Та нічё... Тут ёсць каму, пільна сачыць, так што не турбуйся.

Хаця і дзіўна крыху...Расея запомнілася, а Расія - не...Вось жа яно як...выбарча -та...

 

[Igra]

Кьяра, справа не ў выбарчасці,відаць,а ў тым,што Расея ты пісала пры мне больш за год,а Расія напэўна толькі некалькі месяцаў.