Пра ўсё па-беларуску.

Статус
В этой теме нельзя размещать новые ответы.

k_ja_ra

Well-known member
Пациентка, як варыянт, штосьці можна і раздрукоўваць, калі магчымасць ёсць.
Са мной тут нядаўна спасылачкай падзяліліся.
Якраз для малечаў невялічкія казкі, лічылкі, забаўлянкі: http://vyaselka.ru/content/kazka

+ тут тыя-сія мульты па-беларуску: http://www.youtube.com/user/bielamult/videos?sort=dd&view=0&page=1
 

Вишенка

волшебница
Што-небудзь просценькае, для знаемства з беларускай мовай?
У звычайных кнігарнях можна нешта выбраць. Не скажу, што шмат, але ёсць.

Алена, я не прафесіянал у беларускай філалогіі, на жаль, а толькі карыстальнік. Не хапае мне часу, каб сесці за падручнікі. Таму не магу выпраўляць памылкі на 100% і абгрунтавана з пункту гледжання граматыкі і словаўтварэння.
нейкія надта дзіўныя словы
нафіговей і панезразумелей

Не неафІты выыключна лІт. мовай выказваюцца?
І па-руску? З чаго ж стандарты-та падвойныя?
ай, ну што ты чапляешся? Я пра тое, што пачаткоўцаў можна напужаць выпраўленнямі, а цябе - наўрад ці :)
 

k_ja_ra

Well-known member
Таму не магу выпраўляць памылкі на 100% і абгрунтавана з пункту гледжання граматыкі і словаўтварэння.
Дык не трэба абгрунтавана. Зачапілася, нават калі няўпэўненая - маякуй. Разам разбярэмся, калі што.
Ну вось як з "паглядзім" тым жа.)
Я ўчора да свайго здзіўлення аналагічнае пра цярпІць даведалася. :) Выпадкова чыста. На жаль, не ведала ці ўвагі не звяртала.

нейкія надта дзіўныя словы
:blush1: Не, ну я ж на мегастыль не прэтэндую.) Як і на абсалютную пісьменнасць.
Дый да першага і не імкнуся, па шчырасці. У тым сэнсе, што ўсяму сваё месца. Ясна, што на літ. сустрэчы такія словы неўжывальныя. А сярод сваіх на форуме - чаму б і не? :)

А вось націскі няслушныя, русізмы, няправільна ўжытыя словы і граматычныя формы - рэч іншая.) Тут заўвагі шчыра вітаюцца.)
 

Вишенка

волшебница
Ясна, што на літ. сустрэчы такія словы неўжывальныя. А сярод сваіх на форуме - чаму б і не
Не. Гэта нейкія пачвары, а не словы. Іх трэба на рускую перакласці, каб зразумець.
імхо
 

k_ja_ra

Well-known member
Гэта нейкія пачвары, а не словы.
Ну ок. Ну прабач.)
Толькі што там перакладаць-та? Яно ж па-руску так і гучыць: "пофіговее" і "понепонятнее". Усё ясна, не? :))

Ладна, буду працаваць над стылем. :) Літаратурным.))))))))))))))))))
 

Вишенка

волшебница
Кьяра, гэтыя словы не гучаць па-беларуску. Ні ў літаратурным, ні ў слэнгавым выглядзе. Што з імі не так - не магу растлумачыць, не хапае мне тэарэтычнай падрыхтоўкі
перакладаць-та
і адсюль рускія вушы тырчаць :)
 

k_ja_ra

Well-known member
Што з імі не так - не магу растлумачыць,
Мажліва, прыстаўка па-? Яе такой у гэтым выпадку быць не павінна, так.
У рускай мове яна ёсць, а ў беларускай, як разумею - няма.


і адсюль рускія вушы тырчаць
Так? Мажліва...Хаця мне неяк на слыху і на вачах. Але не факт, што не ад такіх жа "грамотеев", як сама.)))
Трэба паразбірацца.) Дзякуй.)
 

k_ja_ra

Well-known member
Прыметнікі ці прыслоўі?
Прыслоўі.;)

Вішанька, не чапляйся. :) Хіба не абодва варыянты слушныя? Такі самы ці такі ж, як той?

п.с. па ходзе з "-та" я падвісла...
То бок як часткі займеннікаў яе, пэўна ж, няма (какой-то = нейкі), а вось як часціца (ці што гэта будзе?) у выразах "куды ж ты пайшоў-та?" - што і напраўду няма такога? Па адчуваннях я нават ў літ-ры бачыла...Хаця, безумоўна, магу памыляцца...
 

Вишенка

волшебница
а вось як часціца (ці што гэта будзе?) у выразах "куды ж ты пайшоў-та?" - што і напраўду няма такога?
няма такой часціцы ў беларускай мове

Хіба не абодва варыянты слушныя? Такі самы ці такі ж, як той?
Нават у "савецкім" слоўніку Коласа і Крапівы напісана, што не абодва.
же (при указании тождества - обычно) самы
 

k_ja_ra

Well-known member
Нават у "савецкім" слоўніку Коласа і Крапівы напісана, што не абодва.
Ну тады на табе Крапіву:
http://www.slounik.org/search?dict=krapivabr&search=такі&x=-658&y=-122
п.5
:)

Наконт такі ж - такі самы...я ў лёгкім шоку, шчыра. І ўсё ж панастойвала б на сваёй праўдзе. Я яшчэ ўвечары дома што-небудзь пра падручнікі і слоўнікі пагляджу, але наўскідку, што чыста нагуглілася:
http://catholic.by/2/home/news/belarus/hierarchs/116894-mitrapalit-i-papa.html
http://nn.by/?c=ar&i=111991
http://video.arche.by/by/channel/event/13152
http://www.svaboda.org/media/video/24597871.html
http://www.t-styl.info/by/106/lifes...аф---гэта-такая-ж-праца-як-і-ўсе-астатнія.htm
http://nv-online.info/by/235/printed/39864/

Я разумею, што гэта не крытэр, і тым не менш, яны ўсе памыляюцца?
Не, ну НН -хай.
Але і астатнія, і так масава?
Я не спрэчкі дзеля, праўда. Па шчырасці ўжо цікава не на жарт.)
 

Вишенка

волшебница
Кьяра, тут не гугліць трэба, а ў спецыялістаў спытаць.

Але і астатнія, і так масава?
Абвесткі ў аўтобусах цябе здзіўляюць, а гэта - не? :)
і што? :) Гэта доказ існавання гэтай часціцы ў бел. мове?
 

k_ja_ra

Well-known member
тут не гугліць трэба, а ў спецыялістаў спытаць.
Згодная.) Гугліла, каб на старонку якога падручніка патрапіць. Але знайшліся толькі загалоўкі артыкулаў.:)))

Абвесткі ў аўтобусах цябе здзіўляюць,
Дык мяне аўтобусы не здзіўляюць якраз.) Абураюць хутчэй.)
Мяне здзіўляе сказанае табой. Бо сказаць, што гэта нечакана для мяне - нічога не сказаць.:)

Гэта доказ існавання гэтай часціцы ў бел. мове?
Я нават не ўпэўненая, ці гэта менавіта часціцай завецца. )
І наконт прыцягнутага за вушы "-та" гатовая з табой пагадзіцца.
З "такім жа" складаней.)

---
падумала...пакуль без адмыслоўцаў і падручнікаў. )
Ну ніяк не магу з табой пагадзіцца.
Ж (жа) - адназначна часціца. Несамастойная частка мовы, якая толькі узмацняе адценне іншых словаў.
Глядзі. Ты можаш сказаць такі, як ён. Правільна? З дабаўленнем "ж" сэнс не мяняецца, толькі ну...ціпа узмацняецца - такі ж, як ён.
Далей. Ты можаш сказаць: такі самы, як ён. А можаш сказаць: такі ж самы, як ён.
То бок "жа" ту не тоесна "самы". Яно само па сабе.

-----

Вишенка, глядзі, што знайшла:
3. Пішуцца праз злучок:

складаныя прыназоўнікі з-за, з-пад, з-над, з-паміж, з-па-над, па-за, па-над;

складаныя выклічнікі, падзыўныя і гукапераймальныя словы: о-го-го, вой-вой-вой, о-ё-ёй, а-я-яй, дзю-дзю-дзю, ха-ха-ха, дзын-дзын-дзын, ку-ку, трах-тарарах, уга-уга і інш.;

словы з прыстаўкай абы-, постфіксамі -небудзь, -колечы
(-кольвечы, -кольвек), часціцай то: абы-хто, абы-што, абы-дзе, абы-адкуль, хто-небудзь, дзе-небудзь, куды-небудзь, як-колечы (кольвечы), ён-то, сказаць-то сказаў.
адсюль http://libelli.narod.ru/misc/rules.htm#_Toc204867466 § 39

Толькі "та" насамрэч "то" аказалася. :))
 
Последнее редактирование:

k_ja_ra

Well-known member
Вишенка, ты прабач мне маю настойлівасць, але я ўжо другі дзень пра вышэйнапісанае думаю. :)

Ты мне скажы, тваё меркаванне базуецца на слоўніку ці на ўласным досведзе? Ну там...прыкладам, маеш магчымасць чуць менавіта носьбітаў, і звяртала ўвагу, што вось так яны кажуць, а вось так - не.
Ці, напрыклад, звяртала ўвагу на гэта, чытаючы літ-ру, бо ўжо задавалася гэтым пытаннем раней.

Я проста па сабе ведаю, пакуль якое-небудзь пытанне не паўстае, я на яго проста не звяртаю ўвагі і пры ўсім жаданні не здольная ўзгадаць ні прыкладаў, ні пацверджанняў ці абвяржэнняў. І наадварот. Звярнуўшы ўвагу аднойчы, па адчуваннях, толькі на такія моманты і трапляю. І мне не цяжка спаслацца на штосьці.

Я да чаго. Я з задавальненнем прыму сказанае табой да ведама ў кожным разе. Тым больш, што мімаходам усплылі і некаторыя іншыя моманты.)
Але мне цікава, адкуль упэўненасць у сказаным у цябе. Апроч слоўніка Крапівы. Бо там усё не так адназначна.

Паўтаруся, мэта - не спрэчка. А разабрацца для сябе. Пакуль мне гэта не ўдаецца.) Сумневы ты ва мне зарадзіла. Але пэўнасці, на жаль, я пакуль для сябе не знайшла.)
У пару месцаў пытанне ўжо задала.
Калі што адкажуць - адпішуся.
Калі ў цябе ёсць у каго спытацца - таксама б была ўдзячная за яшчэ адно меркаванне.

---
Блін...ніяк не ўзбагоюсь. :)))))

Момант першы, ну забі мяне, але фраза "ён такі ж, як я" падаецца мне не меней натуральнай, чым "ён такі самы, як я".

Другое. У Крапівы сказана "у выпадку тоеснасці - звычайна". То бок, як мінімум, звычайна, НЕ заўжды. Па другое - тоеснасць. Не параўнанне. А "як" - гэта параўнанне заўжды.
То бок, глядзі:
- Ён які?
- Такі. (такой)
- Ён які?
- Такі самы.(такой же)
Тут мяняецца сэнс. У первым выпадку такі, як ёсць, у другім - такі самы, як папярэдні. Тут я пагаджуся, што натуральней гучыць менавіта форма такі самы, а не такі ж (бо без працягу з "як...хто"). Самы (на месцы рускага "же") - мае тут значэнне тоеснасці з папярэднім, пра якую кажа Крапіва, а не проста ўзмацнення, як у выпадку з "такі ж, як ён".

Далей. Трэцяе. Вось прыклад з літ-ры, праўда не ведаю, хто шыфруецца за В.В.:
На такой жа цёмна-сіняй, як і неба, вадзе струменіла серабрыстая дарожка халоднага святла (В.В.)
адсюль: http://edu.grsu.by/books/bel_mov_si...kaz/tema-12-para-nalnyya-kanstruktsyi-zvaroty
Яно, не?

Чацвёртае, у самога Крапівы у тым жа месцы, дзе пра тоеснасць і самы, далей напісана:
той жа, той самы:
II частица (после гласных) ж, (после согласных) жа; (при указании тождества - обычно) самы
когда же мы пойдём? калі ж мы пойдзем?
тот же той самы, той жа
тогда же тады ж
http://slounik.org/search?dict=krapivarb&search=тождества&x=-626&y=-121
У чым розніца з такі ж, такі самы? Растлумач мне, клск. Я не разумею, шчыра.

Пятае. Вось пра часціцу "жа" з іншай крыніцы:
ЖА
(злучнік | часціца)
1. злучнік: супраціўны. Злучае сказы з адносінамі супрацьпастаўлення. Мне гаворыць адно, сам жа робіць другое. 2. злучнік: далучальны. Ужыв. для учэння сказаў з паведамленнем дадатковага або тлумачальнага зместу. Вядзі нас, ты ведаеш дарогу. З. часціца: ўзмацняльная. Ужыв. ўзмацнення значэння папярэдняга слова сэнсу таго, што выказваецца. З кім жа ён застанецца? 4. часціца: Ужыв. пасля займеннікаў і прыслоўяў, каб падкрэсліць падабенства, супадзенне, аднолькавасць. Яны прыйшлі з аднаго і таго ж мястэчка. Той жа. Тады ж.
http://www.rv-blr.com/slounik?alpha=Ж

Я разважаю, не спрачаюся. )
Проста зачапіла мяне не па дробязі.) Не выпраўленне тваё.) А тэма сама.) Ніяк спакою не дае.)

Ну і з гэтай жа апошняй крыніцы зноў пра "то":
ТО
()
Ужыв. у сказах пры вылучэнні, падкрэсліванні слова, да якога адносіцца. Наступіў красавік, а надвор'е-то халоднае.
Як быццам, не адмаўляецца існаванне.
Ужо іншая рэч, наколькі ў носьбітаў гэта распаўсюджана...але сам факт мае месца. Хаця рускі след, мажліва, тут такі ёсць. Фіг ведае. :scratch:
Але я вось проста лаўлю сябе апошнія 2 дні на жаданні не там дык там гэтае "то" уставіць.))) Лаўлю, бо цяпер увагу звяртаю. :) І супраціву ўнутранага не выклікае. Але ж так...пачуццё маё мовы - штучнае...хто ж спрачаецца.

Карацей, даўно я так не азадачвалася на моўную тэму.) Як цягам апошніх 2-х дзён.)
 
Последнее редактирование:

Вишенка

волшебница
Ты мне скажы, тваё меркаванне базуецца на слоўніку ці на ўласным досведзе? Ну там...прыкладам, маеш магчымасць чуць менавіта носьбітаў, і звяртала ўвагу, што вось так яны кажуць, а вось так - не.
Ці, напрыклад, звяртала ўвагу на гэта, чытаючы літ-ру, бо ўжо задавалася гэтым пытаннем раней.
На ўсім базуецца. У асноўным, на тым, што я чую ад людзей і чытаю. Калі нешта мяне зачэпіць - лезу ў слоўнікі. Бывае, што нешта і ў слоўніку ёсць, але не гучыць! У горле застрае... :) Але ў мяне не хапае ведаў, каб абгрунтавана табе адказваць. Ну і я таксама памыляюся.
Ужо іншая рэч, наколькі ў носьбітаў гэта распаўсюджана...але сам факт мае месца. Хаця рускі след, мажліва, тут такі ёсць.
Вось і мне падаецца, што для рускай мовы гэта нашмат больш характэрна.
І з "жа" тое самае. Нібыта ёсць, але мне яшчэ гадоў 15 таму нехта з дасведчаных людзей сказаў, што лепш не ўжываць. У гэтым сэнсе.
 

k_ja_ra

Well-known member
Ясна. Зразумела цябе. Дзякуй, Вишенка.
З аднаго боку, вось якраз тут, з гэтым "жа" (у сэнсе, не ўжываць яго), мне нейкі пурызм чуецца.
Бо як па мне, дык у маёй фразе "самыя" замест "ж", надварот, больш грузна і знарочыста гучыць.
З іншага, вось гэта:
лепш не ўжываць
ад людзей дасведчаных звычайна для мяне дастаткова важкі аргумент.

Я запыталася ў Гэніка Лойкі па старой памяці, ведаеш такога? Ён не мовазнаўца ў прамым сэнсе гэтага слова, але асабіста я яго меркаванню вельмі давяраю. З сям'і літаратара, усё жыццё кажа па-беларуску, ну і г.д.
Вось пытанні і адказы:
1) - Наколькі слушнай ёсць фармулёўка: “мы такія ж, як яны”? Гэта нармальна, па-беларуску? У тым сэнсе, што прачытала ў слоўніку Крапівы, што пры значэнні тоеснасці замест “жа” (ж) ужываецца “самы”. То бок павінна быць “мы такія самыя, як яны”. Ці абодва варыянты правільныя і маюць права на існаванне? Я была ўпэўненая, што абодва, але ўзнікла спрэчка на адным з рэсурсаў, дзе было сказана, што слушны варыянт насамрэч адзін – з “самы” – “мы такія самыя, як яны”.

- Асабіста для мяне абодва варыянты аднолькавыя. Нават нюансаў ня чую.

2) - Наколькі ўжывальнай у жывой беларускай гаворцы і ці ўжывальнай увогуле ёсць часціца “то” (та). Напрыклад: “ён-то ведаў адказ, але маўчаў”. Ці: “ну што ж тут незразумелага-та?” Ці такія канструкцыі, што называецца, з расейскімі вушамі? Русізмы, карацей? Закон аб бел. правапісы гэтую часціцу, як існую ў бел. мове, дае, але мяне цікавіць, так бы мовіць, больш класічны пласт, а не наркамаўскі. Проста ў мяне ў гаворцы такое ёсць, але я носьбіт штучны, так бы мовіць, навучаны, бо ад нараджэння беларускай не карысталася.

- Першы сказ - беларускі, другі - расейскі. Чаму? Ня ведаю. Але яно так! Мусіць, часьціцы "та" няма, а толькі "то". Яна ўзмацняе таго, хто робіць. "Ён-то ведаў". Іншага слова тут яна ня можа ўзмацніць. А ў сказе "ну што ж тут незразумелага-та" часьціца "та" хоць і прыстаўлена да апошняга слова, усё ж такі яна адносіцца да ўсяго сказу. Як бы завяршае яго рэхам. Чысьцейшай вады расейшчына.

Карацей, пакуль на гэтым і спынюся.
Пры нагодзе, калі патраплю на якія чарговыя моўныя сустрэчы, запытаюся і ў іншых спецоў пра гэта.

Таксама вялікая просьба да Каті-кі.
Ты ж ходзіш на Мову ці каву?
Можа запытаешся і там?
Бо надта ж цікава. :))


Вишенка, дзякуй за размову. Вельмі карысна мне было.)
І на будучыню - пішы, калі што.:) Буду толькі ўдзячная.)
 

Вишенка

волшебница
Вось пытанні і адказы:
Вельмі цікавыя адказы, дзякуй! Па другім пункце не магу не пагадзіцца.
З аднаго боку, вось якраз тут, з гэтым "жа" (у сэнсе, не ўжываць яго), мне нейкі пурызм чуецца.
Бо як па мне, дык у маёй фразе "самыя" замест "ж", надварот, больш грузна і знарочыста гучыць.
Ну, "самы" не заўсёды пасуе, я ў такіх выпадках таксама "жа" выкарыстоўваю :) Але ўсё добра ў меру.
Трэ было б у Саўкі спытаць пра ўсё гэта, але я яго не настолькі добра ведаю
 

katia-ka

Kitoks Pasaulis
Таксама вялікая просьба да Каті-кі.
Ты ж ходзіш на Мову ці каву?
Даўнавата не была))
Я запытаюся, калі не забуду. Наколькі я зразумела, цябе цікавіць, наколькі тоесныя выразы "Такі самы" і "такі жа" і ці мае права на ўжываньне апошні варыянт увогуле?
 

k_ja_ra

Well-known member
наколькі тоесныя выразы "Такі самы" і "такі ж"
так.

ці мае права на ўжываньне апошні варыянт увогуле?
Лепей так: наколькі пажадана ці непажадана яго ўжываць нават пры тым, што права ён, можа, і мае. :)
Іншымі словамі, якому варыянту варта аддаваць перавагу, як больш аўтэнтычнаму ці што. Ці яны абсалютна роўныя?
Неяк так.

Я тут думала...На карысць "самы", як больш беларускага, кажуць такія словы, прыкладам, як "таксама" ці "таясаміць".
То бок як я пісала вышэй, калі пасля "такі самы" няма працягу з "як...хтосьці ці штосьці...", то я насамрэч аддавала б перавагу менавіта гэтаму варыянту.
А вось калі працяг ёсць - не ведаю. Не схіляюся пакуль ні ўправа ні ўлева.)))))

Па другім пункце не магу не пагадзіцца.
Ну так. Штосьці ў гэтым ёсць.) Д'ябал, як звычайна, у дробязях.)
 
Статус
В этой теме нельзя размещать новые ответы.
Сверху