Пра ўсё па-беларуску.

[Берта]

Хочаце, я вам распавяду, як гэта адбываецца? ..
Збіраецца кучка апантаных, прапануе, спрачаецца, аналізуе,

Заўсёды менавіта так? І ў інстытуце мовазнаўства? Ведаеце дакладна?

Але я пыталася, чаму адна і тая ж рэч на зямлі - поезд, а пад зямлёй - цягнік? Вось жа загадка.

ІМХО ... залішне глыбока капаеце....)))))) у гэтым выпадку таго не варта. Проста вырашылі напісаць так і ўсё....

нават паязд. (у Караткевіча)

Класікі яны такія.... Эксперыментавалі са словамі.... І новыя словы вынаходзілі і ўжывалі ў сваіх творах.... Некаторыя прыжыліся ў мове. Некаторыя - не.

Дый калісьці ў нас тут была размова пра тое, што не можа ў мове існаваць словаў, якія значаць абсалютна адно і тое ж. Раз ёсць іншае слова - значыць ёсць нейкі іншы нюанс.

Не зусім зразумела.... Ну вось, напрыклад, ёсць слова Так (да) і канешне.... Маюць яны, як лічыце, адзін і той жа сэнс? Ці "так" і "згодны".....

А пра паязды і цягнікі..... Уявіце журналіста, якому рэдактар даручыў напісаць матэрыял пра чыгунку. У такім тэксце амаль у кожным сказе трэба ўжываць "паязды"..... І, канешне, тут на дапамогу прыйдуць "цягнікі"..... ужываць па чарзе гэтыя 2 словы .... і чытацца будзе больш прыгожа. І без дасканалага аналізу - а чаму журналіст менавіта ў гэтым сказе напісаў "цягнік"..... ? )))) ardon:

 

[k_ja_ra]

Заўсёды менавіта так? І ў інстытуце мовазнаўства? Ведаеце дакладна?

Падазраю, што ў інстытуце мовазнаўства над гэтым увогуле не працуюць, раз "апантаныя" самі ствараннем лексікі займаюцца.
Наконт заўсёды - не ведаю. Але на пары падобных сустрэч прысутнічала.)

Проста вырашылі напісаць так і ўсё....

Дык мне і было цікава, чаму ТАК вырашылі.)

Эксперыментавалі са словамі

То бок дакладна вядома, што паязд - вынаходніцтва Караткевіча? І так не гаварылі? Я не ведаю, калі што.) Я пытаюся.)

Ну вось, напрыклад, ёсць слова Так (да) і канешне.... Маюць яны, як лічыце, адзін і той жа сэнс?

Не, безумоўна. Яны маюць блізкі сэнс, але розныя адценні.
Ну і што да "канешне"...дык гэта слова ўвогуле не роўна рускаму "конечно", хаця часцей за ўсё менавіта ў гэтым сэнсе ўжываецца, яно мае крыху іншы сэнс, як я ведаю.

А поезд і цягнік атрымліваюцца абсалютна тоеснымі словамі.

 

[k_ja_ra]

Я чула кальку "хварэць" за каманду.

Не, па мне, гэта, такая калька дакладна нікуды не вартая. Тады ўжо балець лепей.

Але паспрабуйце ўтварыць назоўнік ад млець.

А нашто? Гэтая схема не заўжды працуе.

Там, дзе знайшлі гэтае значэнне, не пазначана, што гэта дыялектызм?

Не. Гэта ў слоўніку адметнай лексікі. Гэта не акадэмічны руска-беларускі ці беларуска-рускі слоўнік. Там сабраныя якраз словы і выразы, якія ў большасці сваёй у акадэмічных слоўніках адсутнічаюць. Але прысутнічаюць у практыцы як бы.

 

[k_ja_ra]

Пытанне - дзе у практыцы?

У слоўніку прыведзеная аўтарская цытата Б.Сачанкі.

Не ўяўляю слова млець у значэнні балець.

Разумею. І я не вельмі.) Але я ўвогуле мала чаго ўяўляю.) Я - штучны носьбіт.) Чыстай аўтэнтычнай бел. мовы ніколі не чула.) Хіба што паасобныя словы.)
На ісціну ні разу не прэтэндую таму.) Проста дзялюся тым. што на вочы трапілася.)
І так, далёка не факт, што насамрэч слова гэта мае шырокі ўжытак. Перадусім у сілу аб'ектыўных абставінаў.)
Але ўлічваючы, што сёння беларускамоўныя ў сваёй большасці больш падобныя да штучнай мяне, чым да аўтэнтычнага "аксакала" недзе ў нетрах Палесся, выключаць таго, што слова, нават рэдка карыстанае, можа прыжыцца і для частага ўжытку, імхо, нельга.))) Так што можна знаёміцца і проста мець на ўвазе.) Не болей за тое. Кладзецца - ўжываць і пашыраць. Не - дык і не.)

Сустракала ў натуральным асяроддзі (пакаленне дзядулі) "чаго ты млееш?" у значэнні баішся

Ну, гэта не навіна. У мяне так цалкам рускамоўная мама кажа.

Карацей, я не спрачаюся, калі што, і не настойваю ні на чым. Мне проста цікава.

 

[k_ja_ra]

Agni, дзякуй вам за вашыя посты. Вельмі цікава і прыемна з вамі размаўляць.
Вы не забывайцеся на гэтую тэмку, ладна?
Завітвайце. Ці расказаць чаго ці параіць.)

на мой завостраны на мовы слых

А вы з "любві да мастацтва" такі слых маеце і цікавіцеся мовай ці з прафесійнага гледзішча?
Апошняе пытанне - чыстая цікаўнасць з майго боку.
Так што можаце не адказваць, калі што.)
Дзякуй.)

 

[k_ja_ra]

фанетыкі беларускай больш за ўсё ў рускай мове нашых суайчыннікаў.

Адназначна.)
Лексікі дадаць - і такая б мова прыгожая была...Дык не ж...Лепей рускую лексіку бел. вымаўленнем сапсаваць...(

Наш сын чуе 2 мовы

беларускую і рускую? Ці якія?
Калі гэты варыянт, то не думаю, што варта вам асобную тэмку пра білінгваў ствараць. А калі руская ці беларуская+яшчэ якая, то можна паспрабаваць. Тут на форуме ёсць дзяўчаты і з замежжа і з мужамі-замежнікамі. Мажліва, падтрымаюць.)

І што я чую - цеканне і дзеканне

А я ў сваю чаргу не разумею, як іначай, чым мы, можна мяккае "д" і мяккае "т" вымаўляць? Ва ўкраінцаў неяк па-іншаму атрымліваецца. А я проста фізічна не ўяўляю, як?

Беларуская мова - асноўная з дзяцінства

Здорава! Тым больш, не кідайце нас тут, клск. .

 

[Вишенка]

Яшчэ не знайшла, ці існуе гатовая тэма пра дзетак-білінгваў, ці новую стварыць. Наш сын чуе 2 мовы, адну ад маці, другую - ад таты. Разумее абедзьве, выкарыстоўвае 2 разам))).

Можам пагутарыць на гэтую тэму Але з цягам часу перавага будзе ўсё роўна за рускай. На жаль.

 

[k_ja_ra]

Наша мяккае д набліжаецца да дзь, а т да ць, у рознай ступені.

Украінцы так і вымаўляць дь і ть. Па гэтых гуках адразу вызначаю

Дык у мяне ў гэтым месцы і пытанне.))) Як можна вымавіць "д" мякка, каб да яго "дзь" не падмяшалася? )
У мяне пры ўсім жаданні не атрымліваецца.
Хаця, па мне, я па-руску гавару чыста.)

Але з цягам часу перавага будзе ўсё роўна за рускай.

Я прытрымліваюся меркавання, што ў нас быць беларускамоўным можна выключна свядома, прыкладаючы для гэтага высілкі і намаганні. Той ці іншай ступені цяжкасці. Варыянтаў "натуральным чынам" проста няма.
У дзяцей, якія з дзяцінства чуюць беларускую і нават пераважна гаманяць ёй да пэўнага ўзросту - у параўнанні з іншымі ёсць толькі фора. У тым сэнсе, што пры свядомым выбары на карысць беларускай, а не рускай, ім будзе прасцей, чым астатнім. Але не болей за тое.

 

[Вишенка]

У дзяцей, якія з дзяцінства чуюць беларускую і нават пераважна гаманяць ёй да пэўнага ўзросту - у параўнанні з іншымі ёсць толькі фора. У тым сэнсе, што пры свядомым выбары на карысць беларускай, а не рускай, ім будзе прасцей, чым астатнім. Але не болей за тое.

Так. Бо нават пры жаданні стварыць поўную рэзервацыю, гадоў пасля 5-7 гэта будзе ўсё цяжэй і цяжэй зрабіць. Хіба толькі жыць на хутары, мець хатняе навучанне, сустракацца толькі з такімі самымі фанатамі, не мець тэлевізара і небеларускіх кніжак і да т.п.

 

[k_ja_ra]

Вишенка, а калі жыць на хутары, то нашто тады і мова? Калі ні з кім не камунікаваць?
Так што як ёсць.)

Таму калі мой рускамоўны дзець раптам адказвае на рэпліку мужа пра нейкае здарэнне "цалкам чакана", я сабе проста ціхенька ўсміхаюся.)))
Яно на падкорцы недзе такі ёсць ужо.) І дзякуй Богу.)
Можа спатрэбіцца? )

 

[katia-ka]

Дык у мяне ў гэтым месцы і пытанне.))) Як можна вымавіць "д" мякка, каб да яго "дзь" не падмяшалася? )

Я так гавару- мякка д і т. Калі па-руску размаўляю. Без усялякіх намаганьняў. А вось у калегі такая артыкуляцыя(ці як правільна?), што у яе заўсёды чуецца дз і ц замест д і т

 

[k_ja_ra]

Я так гавару- мякка д і т. Калі па-руску размаўляю.

Вымаўленне слова "тіхо" і "ціха" у цябе нечым адрозніваецца?
Тень і цень?
День і дзень?

 

[katia-ka]

Вымаўленне слова "тіхо" і "ціха" у цябе нечым адрозніваецца?
Тень і цень?
День і дзень?

Так. Адрозьніваецца.

Прагаварыла моўчкі некалькі разоў. У мяне язык пры вымаўленьні т' і ц па рознаму ставіцца. Т' -падымаецца ўверх, ц -не.

 

[k_ja_ra]

Прыкольна.
Ок. Калі наступным разам сустрэнемся, папрашу цябе прадэманстраваць.)
У мяне няма розніцы.
У сэнсе я магу знарочыста "з" у "дз" дадаць, безумоўна. Але калі спецом нічога не рабіць, у мяне тень ад цень нічым не адрозніваецца.

Цікава...у мяне няма беларускага правільнага вымаўлення ці рускага?

 

[katia-ka]

Ок. Калі наступным разам сустрэнемся, папрашу цябе прадэманстраваць.)

дамовіліся)

У сэнсе я магу знарочыста "з" у "дз" дадаць

я менавіта так і раблю. Інакш не змагу сказаць дз.

у мяне няма беларускага правільнага вымаўлення ці рускага?

У цябе іншая артыкуляцыя.

 

[Igra]

Як можна вымавіць "д" мякка, каб да яго "дзь" не падмяшалася? )
У мяне пры ўсім жаданні не атрымліваецца.
Хаця, па мне, я па-руску гавару чыста.)

Магчыма)Прыкладам,усім студэнтам тэатральнай акадэміі гэта робяць выкладчыкі па прамове(речі) Бо бальшыня прыходзіць менавіта з гэтымі асаблівасцямі вымаўлення,а гэтага не павінна быць чутна,а яно чутна і як! Таксама гэта можна,заклапаціўшыся,зрабіць і самому,гэта магчыма Пры прафесійным вывучэнні моваў фанэтыку вывучаюць доўга і старанна.Ёсць ўвогуле цяжкія для нашага маўленчага апарата гукі,цяжэй чым рускія "ть" і "дь".

 

[k_ja_ra]

У цябе іншая артыкуляцыя.

Чым у каго? Чым у цябе, прыкладам?

Я проста да чаго. Украінскае мяккае д я адразу чую. Яно іншае. У нас такога я не чула ні ад каго.
Хаця абсалютная большасць людзей, з якімі я перасякаюся, гаворыць па-руску чыста, наколькі гэта ў нас увогуле магчыма. То бок і без адкрытых памылак і без яўнага бел. акцэнта.
Па мне, яны вымаўляюць мяккія д і т так сама, як і я. То бок з падмешваннем "ц" і "дзь".

 

[katia-ka]

Чым у каго? Чым у цябе, прыкладам?

чым у іншага асобна ўзятага чалавека, які вымаўляе інакш.
я пісала вышэй. Са мной працуе дзяўчына, якая наадварот не можа вымавіть т', а не ц. І ў яе ц такое ... звонкае, гучнае атрымліваецца. Я так пры ўсім жаданьні не скажу.

 

[k_ja_ra]

цяжэй чым рускія "ть" і "дь".

То бок па-руску яны ўсё ж неяк па-іншаму вымаўляюцца?
І ты чуеш розніцу маскоўскага мяккага т і дастаткова якаснага (маю на ўвазе, калі чыста чэл-беларус па-руску гаворыць) мяккага т тут, у нас?

 

[katia-ka]

Украінскае мяккае д я адразу чую.

папрашу браціка стрыечнага пагаварыць са мной у скайпе па-украінску. Бо я даўно ўкраінскую мову не чула. Ну хіба што ў "Океан Ельзи".Але я там не акцэнтуюся на гучаньні асобных гукаў, мяне мелодыя больш чапляе.